Erfrecht en Erfbelasting: twee verschillende dingen?

Het is belangrijk uw zaken goed te regelen als u verhuist naar Duitsland. Eén van de onderwerpen om aan te denken is het erfrecht: wat gebeurt er als u komt te overlijden?


Twee onderdelen zijn dan van belang:

1. Welk erfrecht geldt?
Dat wil zeggen: zijn de Nederlandse of Duitse regels over het erfrecht op de erfenis van toepassing. Als u als Nederlander in Duitsland woont, kunt u via uw testament een keuze voor het erfrecht uitbrengen die u het beste uitkomt. Als u geen keus uitbrengt zal in beginsel het Duitse erfrecht van toepassing zijn. Daarover hierna meer.

2. Moeten de erfgenamen erfbelasting betalen?
Dat wil zeggen: kan de Nederlandse en/of Duitse staat ook een deel van de erfenis opeisen? De Nederlandse term daarvoor is erfbelasting, maar werd voor 2010 ook wel successierecht genoemd. In het Duits noemen we dat de Erbschaftssteuer.

Wel de keuze welk erfrecht geldt, niet de keuze waar erfbelasting betaald wordt.

Allereerst willen we een groot misverstand uit de weg ruimen: voor het toepasselijke erfrecht kun je een keuze uitbrengen, maar die heeft geen enkele invloed op de vraag of de Nederlandse en/of Duitse staat ook erfbelasting kunnen heffen. Ieder land heeft zijn eigen regels daarover. Als u nog geen 10 jaar in Duitsland woont, kan het zijn dat de erfgenamen zowel in Nederland als in Duitsland erfbelasting moeten betalen. Ongeacht of het Duitse of Nederlandse erfrecht van toepassing is.

Volgens het Duitse erfrecht kunnen de kinderen hun erfdeel opeisen, volgens Nederlands erfrecht niet

Waarom is het dan belangrijk om na te denken over het erfrecht dat van toepassing is? We geven een ‘standaard’voorbeeld: als u als Nederlander samen met uw echtgenoot in Duitsland woont en het Duitse erfrecht op u van toepassing is, dan kunnen de kinderen direct hun erfdeel opeisen. Is het Nederlandse erfrecht van toepassing, dan beschermt de wet de langstlevende automatisch tegen aanspraken van de kinderen.

In andere situaties zijn er weer andere verschillen. Het is belangrijk dat u zich daar goed over laat voorlichten. Heeft u dan invloed op het erfrecht dat van toepassing is? Ja! De hoofdregel voor 17 augustus 2015 is dat als iemand langer dan 5 jaar in Duitsland woont, het Duitse erfrecht van toepassing is. Vanaf 17 augustus 2015 is de hoofdregel dat zodra iemand naar Duitsland verhuist, het Duitse erfrecht van toepassing wordt! Zou een Nederlander voor de verhuizing in Nederland een langstlevende testament hebben gemaakt, dan kunnen de kinderen dat na de verhuizing dus aantasten. Hoe kunt u dat nou veranderen? U kunt in een testament een ‘rechtskeuze’ uitbrengen voor het Nederlandse recht. Voor advies welk recht het beste bij u past, kunt u bij de notaris terecht.

Niets geregeld? De eerste 10 jaar dubbel belasting betalen !

En moeten de erfgenamen nou erfbelasting betalen? Nog een keer: het maakt niet uit welk erfrecht op de erfenis van toepassing, zolang een Nederlander nog geen 10 jaar in Duitsland woont, kunnen zowel Nederland als Duitsland erfbelasting heffen.

Er bestaat geen verdrag tussen Nederland en Duitsland, waarin afgesproken is welk land erfbelasting mag heffen. Zo’n verdrag is er bijvoorbeeld wel voor de heffing van andere belastingen (bijvoorbeeld de inkomstenbelasting), maar dus niet voor de erfbelasting. Zolang zo’n verdrag er niet is voor de erfbelasting, kunnen de erfgenamen dus met een dubbele zure appel geconfronteerd worden! Afhankelijk van wie erft (bijvoorbeeld een echtgenoot, kinderen, kleinkinderen, stiefkinderen, een broer of zus, neef of nicht, een ongehuwde partner, etc) gelden er hogere of lagere vrijstellingen en tarieven.

Een opvallend verschil tussen de Duitse erfbelasting en de Nederlandse erfbelasting is dat kinderen in Duitsland € 400.000 vrijstelling krijgen en in Nederland afgerond maar € 20.000.

Vanaf 17 augustus 2015 geldt “automatisch” het Duitse erfrecht

Het erfrecht en de erfbelasting van beide landen verschilt in grote mate. Daarin verwachten we op korte termijn ook geen verandering. Wat veranderde er dan op 17 augustus 2015? Toen trad de zogenaamde Europese Erfrechtverordening in werking. Maar dat betekent niet dat het erfrecht in alle landen gelijk wordt of er maar één Europese heffing van erfbelasting komt. Het enige wat daarin opgenomen is, is dat bijna alle landen in de EU dezelfde regels krijgen om te bepalen welk erfrecht op de erfenis van toepassing is. Vandaar ook het hierboven genoemde verschil vóór 17 augustus 2015 en daarna.

Daarom Vechtstede Notarissen

Mr. dr. R.E. Brinkman, notaris bij Vechtstede Notarissen,Notaris Brinkman Vechtestede is gespecialiseerd in deze Duits-Nederlandse zaken. Hij neemt deel aan een grensoverschrijdend, regionaal overleg over juridische en fiscale aangelegenheden en werkt nauw samen met een Duitse notaris.

Overweegt u om te gaan verhuizen, dan is het heel belangrijk dat u een goed testament opstelt. Daarin kunt u:

  • regelen welk erfrecht op uw erfenis van toepassing moet zijn;
  • wie (binnen de mogelijkheden van het erfrecht dat u kiest) van u moeten erven en wanneer;
  • met goede clausules erfbelasting besparen.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met
mr. dr. R.E. Brinkman: (0031)-(0)523-261941
of mailen naar ronald.brinkman@vechtstede.com.

Of kijk op de website: www.vechtstede.com (of specifiek naar http://www.vechtstede.com/nl/onze-overige-diensten/wonen-duitsland/) .



Heeft u uw zaakjes geregeld? Waar moet je zoal aan denken?

We hoeven uw naam niet te publiceren, maar zijn benieuwd naar uw praktijkervaringen.

Uw naam (verplicht)

Uw emailadres (wordt niet gepubliceerd )

Uw toevoeging aan dit onderwerp (NB: vragen graag via het forum)