Kinderen en school

Voor velen zijn de onderwijsmogelijkheden doorslaggevend bij hun keuze om wel of niet naar Duitsland te verhuizen. Sommigen dubben over de keus tussen Nederlandse of Duitse school, anderen hebben bij voorbaat hun keus al gemaakt en zoeken een huisje letterlijk op steenworp afstand van een Nederlandse school. De keuze die u maakt is van groot belang voor de toekomst van uw kinderen èn voor de keuze van uw woonplaats. Zorgvuldig afwegen dus.

Algemeen

Duitse of Nederlandse school

Uw keuze om in Duitsland te gaan wonen is van grote invloed op de ontwikkeling
van uw kinderen. Menigeen in het grensgebied durft de stap maar half te nemen
en brengt de kinderen dagelijks over de grens naar een Nederlandse school.
Persoonlijke mening: Wij krijgen ook vaak de vraag gesteld of wij niet bang zijn dat
onze kinderen Duits worden. Antwoord: bang, hoezo? Wat is daar mis mee? Wij willen
juist dat onze kinderen zich in hun nieuwe land thuisvoelen en dat ze zich perfect in
het Duits kunnen uitdrukken. De Nederlandse taal houden ze heus wel bij. En de dubbeltaligheid geeft de mogelijkheid om later voor een vervolgopleiding in Duitsland of Nederland te kiezen en hun carrière in het ene of andere, of beide landen op te bouwen. De Europese eenwording gaat heus wel door en de onderlinge erkenning van diploma’s zal ook wel verdergaan.

Overweging die ervoor pleiten om de kinderen toch naar de Nederlandse school te laten gaan, zouden kunnen zijn:
-       Kinderen die al vergevorderd zijn op de middelbare school.
-       Als vader een goeie loopbaan tegemoet gaat in een beroep dat gericht is op Nederland (leraar, rechter, politieagent, ambtenaar) betekent dat misschien dat het gezin nog wel een keertje zal moeten verkassen naar een andere plek in Nederland, en dan kan het voor de kinderen met bijvoorbeeld eerst basisschool tot groep 4, en daarna 3 jaar Grundschule wel eens moeilijk terugkeren worden op de basisschool. Alhoewel men zich kan afvragen of het voordeel van de behaalde tweetaligheid en de bredere kijk op het leven niet ruimschoots compenseert voor het nadeel van een klas overdoen.

In de rubriek “krantenknipsels” vindt u achtergrondinformatie over het thema “keuze tussen Duitse of Nederlandse school”; verder staat er op het forum een uitgebreide discussie over dit onderwerp.

Naar een Nederlandse school

Voordat u besluit zich ergens te vestigen en de kinderen naar een Nederlandse school te sturen: u heeft daar geen wettelijk recht op. De Nederlandse school kàn meewerken aan een verklaring dat uw kind aan de leerplicht voldoet en het Schulamt in uw woonplaats kàn daar genoegen mee nemen, maar hoeft dat niet. Sinds de oprichting van deze site in 2001 hebben wij nooit vernomen dat dit geweigerd werd, maar als u dit zeker wilt waten, moet u dit van tevoren controleren.

De Europese commissie heeft overigens het signaal afgegeven dat een Europese lidstaat niet mag verhinderen dat een kind in een andere lidstaat naar school gaat. Tevens reikt zij aan dat de vergoedingen (voor vervoer) ook dezelfde moeten zijn als voor binnenlandse scholen. Of dit bijdraagt aan de populariteit van Nederlanders in het grensgebied? Lees dit krantenartikel.

Inentingen

Vergeet u niet dat de inentingen in Duitsland nèt volgens een ander schema verlopen. Let dus even op of ze geen prikken overslaan of dubbel krijgen.

Taalproblemen

Taalproblemen? Kinderen pikken een andere taal snel op, ze gaan niet zitten vertalen zoals volwassenen dat doen, maar doen gewoon mee. Als thuis de voertaal ook Duits is (omdat één der opvoeders Duitse(r) is), zal het bijhouden van het Nederlands niet vanzelf gaan.

Schoolsysteem, algemeen

Kwaliteit

Een vergelijkend onderzoek (Google maar eens op "Pisa") in meerdere ontwikkelde landen naar het kennisniveau van kinderen aan het eind van hun leerplichtige jaren, liet voor Duitsland teleurstellende uitkomsten zien.

Nadien is de waarde van dit onderzoek sterk gerelativeerd, zowel de relatief goede Nederlandse scores als de relatief slechte Duitse resultaten. Ondermeer in dit en dit artikel.

Beschrijving systeem

Hiervoor verwijzen wij naar een artikel dat wij vonden op de site van Duits.nl en waar wij niets aan toe te voegen hebben.

Kindergarten, kinderopvang

De kinderopvang is zomogelijk nog slechter geregeld dan in Nederland. Er worden wel nieuwe crèches opgericht en als u een advertentie in een huis-aan-huisblaadje zet waarin u om een Tagesmutter vraagt, krijgt u daar voldoende respons op.

Kindergarten en Grundschule zijn hier dus nog gescheiden van elkaar net als vroeger in Nederland. Naar onze waarneming zijn er enkele wezenlijke verschillen met de Nederlandse situatie in de groepen 1 en 2.

-        De overgang van Kindergarten naar Grundschule is een feestelijke gebeurtenis: de Einschulung, lees verder….

De Kindergarten is hier een initiatief van de kerk, waar u voor betalen moet, en meer dan een symbolisch bedragje! De bijdragen zijn in Niedersachsen afhankelijk gesteld van het bruto jaarinkomen van het gezin en het aantal kinderen.

Bewaar de betalingsbewijzen, of vraag er specifiek om, want de kosten zouden naar verluid aftrekbaar zijn voor de Ib onder “kosten kinderopvang”. Zie “Belastingen”

De inschrijving van uw kind kon in onze woonplaats bij een willekeurige Kindergarten of het Schulamt gedaan worden, onderling zorgen zij voor een verdeling als er onverhoopt geen plaats is op de school van uw keuze. Dit was bij ons een

Lang niet alle mogelijke woonplaatsen hadden nog plaatsen vrij.

Grundschule

(Basisonderwijs vanaf groep 3)
Men kan niet zelf een Grundschule kiezen, of het moet speciaal onderwijs zijn. Men krijgt een school in de buurt toegewezen.

Kinderen die verder weg wonen gaan er met de schoolbus naartoe (geen groepen kinderen op de fiets tegen de wind).

Vanaf de eerste klas moeten de kinderen huiswerk maken, wat voor ouders van zwakkere kinderen een extra belasting kan zijn. Het niveau is beslist niet slechter dan in Nederland maar het vreemde-talenonderwijs loopt wel achter (dit is een euvel van alle "grote" landen) en de scholen zijn hier beduidend slechter geoutilleerd (geen bibliotheek in huis, nauwelijks computers, verouderd meubilair). Helaas hebben we in Duitsland ook een tekort aan leraren in het Weiterführende onderwijs. Op de Grundschule is het normaal dat de leerling 4 jaar dezelfde leraar houdt. Er zijn op de Grundschule de zogenaamde Fachlehrer die in de klassen bepaalde vakken geven, dus niet 1 leraar voor alles. Zo is de overstap naar de Weiterführende Schule (waar de kinderen ook meerdere leraren maar niet zo veel als in Nederland hebben) niet zo groot. De keuze van het vervolgonderwijs op 10-jarige leeftijd lijkt vroeg maar heeft als voordeel dat een kind sneller op zijn plek zit en op zijn niveau werkt. Overstappen naar een ander schooltype is mogelijk. Er zijn verschillen in organisatie per Bundesland.

 


Een persoonlijk ervaringsbericht uit Gildehaus laat zien hoezeer dat per school kan verschillen.

Hauptschule

(Mavo-VMBO)
De hauptschule is een erg praktijkgericht schooltype voor kinderen die niet heel erg goed kunnen leren, maar wel goed met hun handen kunnen werken. Het is te vergelijken met het Nederlandse VMBO praktijk, of gemengde leerweg en duurt 5 ot 6 jaar. In de grote steden geeft dit schooltype hetzelfde probleem als zijn Nederlandse variant. Veel verzuim, agressie, criminaliteit en door het grote aantal allochtone leerlingen en het kleine aantal leraren niet veel extra begeleiding. Nu gaan wij in een kleine stad wonen en de haupschule zit in de straat. Maar het werken met de handen, nee dat zien wij onze kinderen niet doen, dus dit valt af.

Realschule

(Mavo)
De realschule is ook praktijkgericht, maar heeft een zwaarder theoretisch gedeelte dan de hauptschule.De opleiding duurt 6 jaar en hierna gaan de leerlingen naar een berufsfachschule (mbo) of een fachoberschule (hbo) of ze stromen door naar het gymnasium. Dit schooltype is te vergelijken met onze VMBO TL of Havo.

Berufs(fach)schule

Wordt ook Ausbildung genoemd. De duur van deze opleiding is afhankelijk van welke opleiding je gedaan hebt. Als je bv. Gymnasium gedaan hebt is de duur 2 jaar. Meestal 4 dagen werken en 1 dag naar school.