Kinderen en school

Voor velen zijn de onderwijsmogelijkheden doorslaggevend bij hun keuze om wel of niet naar Duitsland te verhuizen. Sommigen dubben over de keus tussen Nederlandse of Duitse school, anderen hebben bij voorbaat hun keus al gemaakt en zoeken een huisje letterlijk op steenworp afstand van een Nederlandse school. De keuze die u maakt is van groot belang voor de toekomst van uw kinderen èn voor de keuze van uw woonplaats. Zorgvuldig afwegen dus.

Algemeen

Duitse of Nederlandse school
Uw keuze om in Duitsland te gaan wonen is van grote invloed op de ontwikkeling van uw kinderen. Menigeen in het grensgebied durft de stap maar half te nemen en brengt de kinderen dagelijks over de grens naar een Nederlandse school. Persoonlijke mening: Wij krijgen ook vaak de vraag gesteld of wij niet bang zijn dat onze kinderen Duits worden. Antwoord: bang, hoezo? Wat is daar mis mee? Wij willen juist dat onze kinderen zich in hun nieuwe land thuisvoelen en dat ze zich perfect in het Duits kunnen uitdrukken. De Nederlandse taal houden ze heus wel bij. En de dubbeltaligheid geeft de mogelijkheid om later voor een vervolgopleiding in Duitsland of Nederland te kiezen en hun carrière in het ene of andere, of beide landen op te bouwen. De Europese eenwording gaat heus wel door en de onderlinge erkenning van diploma’s zal ook wel verdergaan. Overweging die ervoor pleiten om de kinderen toch naar de Nederlandse school te laten gaan, zouden kunnen zijn:

  • Kinderen die al vergevorderd zijn op de middelbare school.
  • Als vader een goeie loopbaan tegemoet gaat in een beroep dat gericht is op Nederland (leraar, rechter, politieagent, ambtenaar) betekent dat misschien dat het gezin nog wel een keertje zal moeten verkassen naar een andere plek in Nederland, en dan kan het voor de kinderen met bijvoorbeeld eerst basisschool tot groep 4, en daarna 3 jaar Grundschule wel eens moeilijk terugkeren worden op de basisschool. Alhoewel men zich kan afvragen of het voordeel van de behaalde tweetaligheid en de bredere kijk op het leven niet ruimschoots compenseert voor het nadeel van een klas overdoen.

niek op step R0013347

In het forum vindt u een uitgebreide discussie over dit onderwerp.


School in Leer

School in Rhauderfehn

Bevallen en kraamzorg is anders geregeld dan in Nederland, lees verder…..


Naar een Nederlandse school
Voordat u besluit zich ergens te vestigen en de kinderen naar een Nederlandse school te sturen: u heeft daar geen wettelijk recht op. De Nederlandse school kàn meewerken aan een verklaring dat uw kind aan de leerplicht voldoet en het Schulamt in uw woonplaats kàn daar genoegen mee nemen, maar hoeft dat niet. Sinds de oprichting van deze site in 2001 hebben wij nooit vernomen dat dit geweigerd werd, maar als u dit zeker wilt waten, moet u dit van tevoren controleren. De Europese commissie heeft overigens het signaal afgegeven dat een Europese lidstaat niet mag verhinderen dat een kind in een andere lidstaat naar school gaat. Tevens reikt zij aan dat de vergoedingen (voor vervoer) ook dezelfde moeten zijn als voor binnenlandse scholen. Of dit bijdraagt aan de populariteit van Nederlanders in het grensgebied? Lees dit krantenartikel.

Inentingen

Vergeet u niet dat de inentingen in Duitsland nèt volgens een ander schema verlopen. Let dus even op of ze geen prikken overslaan of dubbel krijgen.

Taalproblemen

Taalproblemen? Kinderen pikken een andere taal snel op, ze gaan niet zitten vertalen zoals volwassenen dat doen, maar doen gewoon mee. Als thuis de voertaal ook Duits is (omdat één der opvoeders Duitse(r) is), zal het bijhouden van het Nederlands niet vanzelf gaan.

De gevolgen van een ongeval van en naar school zijn enigszins gedekt. Een voorziening als de Wajong ontbreekt (arbeidsongeschiktheid voordat de jongere een baan heeft). U dient de gevolgen van invaliditeit dus zelf te verzekeren. Dus: aanpassen huis etc. maar veel belangrijker nog: de inkomensvoorziening in de toekomst.


Schoolsysteem, algemeen

Kwaliteit
Een vergelijkend onderzoek (Google maar eens op “Pisa”) in meerdere ontwikkelde landen naar het kennisniveau van kinderen aan het eind van hun leerplichtige jaren, liet voor Duitsland teleurstellende uitkomsten zien. Nadien is de waarde van dit onderzoek sterk gerelativeerd, zowel de relatief goede Nederlandse scores als de relatief slechte Duitse resultaten. Ondermeer in dit en dit artikel.

Beschrijving systeem

Hiervoor verwijzen wij naar een artikel dat wij vonden op de site van Duits.nl en waar wij niets aan toe te voegen hebben.

Kindergarten, kinderopvang

De kinderopvang is zomogelijk nog slechter geregeld dan in Nederland. Er worden wel nieuwe crèches opgericht en als u een advertentie in een huis-aan-huisblaadje zet waarin u om een Tagesmutter vraagt, krijgt u daar voldoende respons op. Kindergarten en Grundschule zijn hier dus nog gescheiden van elkaar net als vroeger in Nederland. Naar onze waarneming zijn er enkele wezenlijke verschillen met de Nederlandse situatie in de groepen 1 en 2.
Persoonlijke ervaringen: Verschillen zijn (althans tussen “onze” Kindergarten en “onze” basisschool):

  • De kortere (standaard) schooltijd: van 08:00 tot 12:00. Op ouderbijeenkomsten lijkt het alsof menig Duitser het beeld heeft dat Nederlandse kinderen zielig zijn omdat ze zoveel uren per dag worden afgeschoven naar de school; terwijl wij juist van mening zijn dat het zielig is als de kinderen de helft van de dag maar een beetje ongestructureerd doorbrengen; althans niet professioneel worden gestimuleerd in hun ontwikkeling, gedrag en aandacht etc. (geldt ook voor de Grundschule)
  • In één groep zitten kinderen van meerdere leeftijden door elkaar. Naar onze smaak is dit niet bevorderlijk voor de ontwikkeling van het kind. De attentiespanne van een 3 jarige is nu eenmaal korter dan die van een 6 jarige; ook trekken op deze manier de leeftijdgenootjes te weinig met elkaar op en aan elkaar op.
  • Geen 5-minutengesprek, wel korte lijnen. Wij kunnen ons vergissen, maar wij hadden een hogere pet op van de methodische aanpak van de Nederlandse basisschool. De terugkoppeling die wij krijgen is van een minder professioneel gehalte.
  • Er worden principieel geen intellectuele vaardigheden zoals letters en sommetjes bijgebracht, daarmee wordt gewacht tot de Grundschule.
  • Eén van de ouders plus een vervanger wordt als “klassenvertegenwoordiger” gekozen en die heeft dan weer zitting in het bestuur.
  • Onze kinderen gingen drie dagen per week naar de “Spätdienst” d.w.z. tot 13:30 uur. Men was aan het onderzoeken of deze tijden niet verlengd kunnen worden. Ook is er een vakantiegroep, zodat ze zich niet de hele zomervakantie bij de deur lopen te vervelen.
  • De overgang van Kindergarten naar Grundschule is een feestelijke gebeurtenis: de Einschulung, lees verder….

De Kindergarten is hier een initiatief van de kerk, waar u voor betalen moet, en meer dan een symbolisch bedragje! De bijdragen zijn in Niedersachsen afhankelijk gesteld van het bruto jaarinkomen van het gezin en het aantal kinderen. Bewaar de betalingsbewijzen, of vraag er specifiek om, want de kosten zouden naar verluid aftrekbaar zijn voor de Ib onder “kosten kinderopvang”. Zie “Belastingen” De inschrijving van uw kind kon in onze woonplaats bij een willekeurige Kindergarten of het Schulamt gedaan worden, onderling zorgen zij voor een verdeling als er onverhoopt geen plaats is op de school van uw keuze. Dit was bij ons een knelpunt ! Lang niet alle mogelijke woonplaatsen hadden nog plaatsen vrij.


Kindergeld of kinderbijslag?

KINDERGELD per MAAND per KIND

  • Eerste en tweede kind: € 188
  • Derde kind: € 194
  • Volgende kinderen: € 219

Kindergeld moet worden aangevraagd bij de Agentur für Arbeit, onderdeel Familienkasse.
Teilkindergeld moet worden aangevraagd bij de Bundesagentur für Arbeit in Saarland.

Lees hier of u ervoor in aanmerking komt.

Betaald ouderschapsverlof: Elterngeld

Voor ouders met jonge kinderen bestaat er een voorziening om tijdelijk (12 tot 14 maanden) een uitkering te ontvangen ter compensatie van onbetaald verlof ter opvoeding van de kinderen. Dit is al snel € 300 per maand, mogelijk meer… mits u niet meer dan 30 uur/week werkt. Meer lezen….


School in Geeste-Dalum

Grundschule (Basisonderwijs vanaf groep 3)

Men kan niet zelf een Grundschule kiezen, of het moet speciaal onderwijs zijn. Men krijgt een school in de buurt toegewezen. Kinderen die verder weg wonen gaan er met de schoolbus naartoe (geen groepen kinderen op de fiets tegen de wind). Vanaf de eerste klas moeten de kinderen huiswerk maken, wat voor ouders van zwakkere kinderen een extra belasting kan zijn. Het niveau is beslist niet slechter dan in Nederland maar het vreemde-talenonderwijs loopt wel achter (dit is een euvel van alle “grote” landen) en de scholen zijn hier beduidend slechter geoutilleerd (geen bibliotheek in huis, nauwelijks computers, verouderd meubilair). Helaas hebben we in Duitsland ook een tekort aan leraren in het Weiterführende onderwijs. Op de Grundschule is het normaal dat de leerling 4 jaar dezelfde leraar houdt. Er zijn op de Grundschule de zogenaamde Fachlehrer die in de klassen bepaalde vakken geven, dus niet 1 leraar voor alles. Zo is de overstap naar de Weiterführende Schule (waar de kinderen ook meerdere leraren maar niet zo veel als in Nederland hebben) niet zo groot. De keuze van het vervolgonderwijs op 10-jarige leeftijd lijkt vroeg maar heeft als voordeel dat een kind sneller op zijn plek zit en op zijn niveau werkt. Overstappen naar een ander schooltype is mogelijk. Er zijn verschillen in organisatie per Bundesland.

Met dank aan: Nel Evers-Roggeveen, Wesel-Bislich aan de Rijn. 

Een persoonlijk ervaringsbericht uit Gildehaus laat zien hoezeer dat per school kan verschillen.

Hauptschule (Mavo-VMBO)

De hauptschule is een erg praktijkgericht schooltype voor kinderen die niet heel erg goed kunnen leren, maar wel goed met hun handen kunnen werken. Het is te vergelijken met het Nederlandse VMBO praktijk, of gemengde leerweg en duurt 5 ot 6 jaar. In de grote steden geeft dit schooltype hetzelfde probleem als zijn Nederlandse variant. Veel verzuim, agressie, criminaliteit en door het grote aantal allochtone leerlingen en het kleine aantal leraren niet veel extra begeleiding. Nu gaan wij in een kleine stad wonen en de haupschule zit in de straat. Maar het werken met de handen, nee dat zien wij onze kinderen niet doen, dus dit valt af.

Met dank aan: M de Jong-Kleef

Realschule (Mavo)

De realschule is ook praktijkgericht, maar heeft een zwaarder theoretisch gedeelte dan de hauptschule.De opleiding duurt 6 jaar en hierna gaan de leerlingen naar een berufsfachschule (mbo) of een fachoberschule (hbo) of ze stromen door naar het gymnasium. Dit schooltype is te vergelijken met onze VMBO TL of Havo.

Berufs(fach)schule

Wordt ook Ausbildung genoemd. De duur van deze opleiding is afhankelijk van welke opleiding je gedaan hebt. Als je bv. Gymnasium gedaan hebt is de duur 2 jaar. Meestal 4 dagen werken en 1 dag naar school.

Fachoberschule (FOS).

Dit is een vorm van HBO. Dit kan je doen na de Realschule, net zo als in Nederland na de MAVO. Als je een Ausbildung gedaan hebt kun je de FOS in 1 jaar doen.

Gymnasium

De meeste die de Realschule hebben gedaan stromen door naar het Gymnasium, dit duurt dan 3 jaar. Deze school komt overeen met het VWO/Atheneum. Doelstelling van dit onderwijs is het om de scholieren een brede en diepe algemene ontwikkeling te geven die toegang geeft tot HBO en Universitair onderwijs. Toegang tot het HBO (Allgemeine Hochschulreife) kan ook op andere wijze verkregen worden. De vereisten voor deelname zijn leergierigheid, goeie zin in leren, abstract denkvermogen, concentratievermogen, experimenteer- en observatievermogen en interesse aan literaire, muzikale en kunstzinnige thema’s. Bij ouders is dit schooltype favoriet (30%), maar ouders zouden erop bedacht moeten zijn dat een overtrokken verwachting of een niet op de gaven van het kind aangepast leerprogramma, schade kan toebrengen aan de ontwikkeling van het kind (Bron: Bundeselternrats St. Augustin, Mevr Hendricks).

Fachhochschulen en Universitäten

Nog geen ervaringen van bezoekers ontvangen.

In het internationale onderzoek IGLU van maart 2003 scoorden de Duitse Grundschulen in de bovenste helft van de lijst (539 punten). Nederlandse scholen deden het nog beter (554 punten). Overigens deed Niedersachsen niet mee aan het onderzoek. Zie ook dit krantenknipsel. De sociale zekerheid van kinderen schiet ernstig tekort. Alleen de gevolgen van een ongeval van en naar school zijn enigszins gedekt. U dient de gevolgen van invaliditeit dus zelf te verzekeren. Dus: aanpassen huis etc. maar veel belangrijker nog: de inkomensvoorziening in de toekomst.

Praktijkervaringen

Uit vragen en reacties merk ik dat velen benieuwd zijn naar hoe de kinderen een landverhuizing oppakken; het is misschien een goed idee om hierover ervaringen uit te wisselen, goeie en slechte.

De ingezonden praktijkervaringen vindt u hier. Blijft u vooral uw ervaringen insturen.

PS: ook negatieve ervaringen worden opgenomen.


Studeren

(Zeer beperkte beschrijving.)
Studeren is in Duitsland in principe goedkoper dan in Nederland.
In de meeste Bundesländer wordt geen collegegeld gevraagd en ook Nederlanders kunnen in aanmerking komen voor studiefinanciering (Bafög); afhankelijk van de financiele positie.

Studeren in Nederland blijft ook mogelijk. Als Nederlander kunt u in aanmerking komen voor de studiefinanciering, althans wat daarvan nog van over is. Voor inwonende kinderen loopt het Kindergeld gewoon door.

Wet Kinderopvang 1 jan 2005

Inwoners van Duitsland kunnen ook gebruik maken van de subsidieregeling (Art 6 lid 5) van de wet Kinderopvang. Dit geldt dus ook als u niet heeft gekozen voor Binnenlandse belastingplicht. Opvang in Nederland gaat volgens de normale regels. O.a. moet de gemeente de opvangplaats kwalitatief goedgekeurd hebben. Opvang in Duitsland kan ook onder de wet vallen (dus: subsidie van werkgever en/of belastingdienst). De opvangplaats moet dan wel door de plaatselijke toezicht-houder erkend zijn. Kinderopvangorganisaties in NRW hoeven niet meer apart geregistreerd te worden. Details vindt u hier. Een aanvraagformulier om de opvangplaats door het ministerie erkend te krijgen, vindt u hier (voor NRW sinds 1 okt 2007 niet meer nodig).

Stuur ons uw persoonlijke ervaringen.

Uw relaas is heel informatief voor anderen en wij publiceren het graag . Stuurt u een fotootje mee?

Uw naam (verplicht)

Uw emailadres (wordt niet gepubliceerd )

Uw toevoeging aan dit onderwerp (NB: vragen graag via het forum)